Met de jubileumtentoonstelling The Bigger Picture viert Museum JAN in Amstelveen de 70e verjaardag van de kunstenaar Tjalf Sparnaay. Meer dan 60 werken uit diverse museum- en privécollecties bieden een bijzonder overzicht van zijn oeuvre: van zijn eerste illustraties voor ansichtkaarten tot zijn nieuwste voedselschilderij 'WasteScape', dat voor het eerst publiekelijk te zien is. In Museum JAN toont Sparnaay – internationaal bekend en geprezen om zijn iconische olieverfschilderijen van gebakken eieren en platgedrukte colablikjes – de grootsheid van het kleine. Zijn hyperrealistische stijl betovert de kijker, die direct overtuigd raakt van de kracht van zijn verbeelding. Sparnaay laat echter ook zien dat de fotografische, objectieve benadering van zijn onderwerpen wel degelijk een persoonlijke inspiratiebron is.
Tjalf Sparnaay
Wanneer je voor een doek van Tjalf Sparnaay (Haarlem, 1954) staat, gebeurt er iets met je. Het beeld dat je ziet, maakt een blijvende indruk. En dat is precies zijn bedoeling: "Ik ben een beeldmaker. Ik wil beelden creëren die impact hebben. Maar ik ben ook geïnteresseerd in het overkoepelende concept, het grotere geheel." Sparnaay wil dat je verder kijkt dan wat je daadwerkelijk ziet. Hij laat je beseffen dat je de dingen om je heen ook op een andere manier kunt bekijken. Humor, optimisme en positiviteit zijn allemaal integrale onderdelen van zijn beelden.
De schoonheid van het alledaagse leven
Hij is de schilder van gewone, alledaagse dingen, dingen die je herkent omdat je er dagelijks mee geconfronteerd wordt, maar die, door hun isolatie en positie in een schilderij, volledig onafhankelijk zijn. Geïnspireerd door de reflectie van zonlicht op de vaat, schilderde hij bijvoorbeeld in 1998 de binnenkant van zijn eigen vaatwasser. Een herkenbaar en vanzelfsprekend beeld, maar qua thema en stijl volkomen nieuw binnen de Nederlandse schilderkunst. Sparnaay liet zich inspireren door Rembrandt en Vermeer, door het magisch realisme van Carel Willink en het Amerikaanse fotografische realisme, ook wel hyperrealisme genoemd, van kunstenaars als Ralph Goings, Charles Bell en Richard Estes. Hij maakte hun stijl zich eigen en ontwikkelde wat hij zelf mega-realisme noemde, waarin hij de werkelijkheid afbeeldt, isoleert en (extreem) vergroot met meer dan fotografische precisie.
©Tjalf Sparnaay 1: Knikkers, 2011 2: Fontein van Versailles, 1996 3: Aroma, 1989
Schijn bedriegt
Sparnaay beschouwt zichzelf als een illusionist. Hij weet met verf op doek de kijker te laten geloven dat hij een hamburger ziet en laat je geloven in de perfectie van het onvolmaakte. Schoonheid is volgens hem het belangrijkste element, dus schildert hij de hamburger zo perfect mogelijk, tot in het kleinste detail. Zozeer zelfs dat je denkt de hamburger te kunnen ruiken en proeven en je dichter bij het schilderij moet komen om jezelf ervan te overtuigen dat wat je ziet niet echt is.
Van ansichtkaart tot vuilniszak
In zijn retrospectieve tentoonstelling in Museum JAN blikt Sparnaay terug op 40 jaar beeldcreatie. Het is een reis door vroege illustraties voor ansichtkaarten, via schilderijen van landschappen met klassieke gebouwen tot moderne stadsgezichten en natuurlijk de beroemde mega-realistische stillevens. De tentoonstelling omvat ook recente schilderijen met maatschappelijk geëngageerde beelden die inspelen op de hedendaagse beeldcultuur en sociale media. Het gigantische olieverfschilderij WasteScape – waarin een minutieus geschilderde, semi-transparante vuilniszak gevuld met keukenafval symbool staat voor Sparnaays aanklacht tegen de huidige wegwerpmaatschappij – wordt voor het eerst aan het publiek getoond, maar is mogelijk wel zijn allerlaatste schilderij met voedsel als thema.
