1: Otto B. de Kat, Zelfportret, 1955, Museum Maassluis, 2: Otto B. de Kat, Het open venster (La Grand Pressigny), 1982, Van der Pant Fine Art. 3: Jeanne Bieruma Oosting, Interieur met stoel, 1972, Museum Maassluis

De tentoonstelling Otto B. de Kat en tijdgenoten - Jeanne Bieruma Oosting, Wim Oepts, Kees Verwey e.a. geeft een overzicht van de hoogtepunten uit De Kats oeuvre. Een selectie werken van tijdgenoten die ook ‘de ziel der dingen’ probeerden te vangen, plaatst zijn oeuvre in een breder perspectief. Schilderijen van kunstenaars als Jeanne Bieruma Oosting, Johan Buning en Kees Verwey laten zien dat De Kat weliswaar zijn eigen unieke identiteit had, maar ook deel uitmaakte van een grotere beweging. Terwijl de Nederlandse avant-gardisten zich in een permanente staat van revolutie bevonden, vormde het werk van De Kat en zijn volgelingen een even sterke en constante onderstroom. Los van tijd en plaats bezit deze kunst een universele welsprekendheid die hedendaagse kijkers blijft inspireren en ontroeren.

Diepgewortelde inspiratie

"Hij kan wachten," zo typeerde kunsthistoricus Hans Jaffé de Haarlemse schilder Otto B. de Kat (1907-1995) in 1972. In tegenstelling tot de impressionisten en expressionisten, die snel en spontaan werkten, bleef De Kat de dingen afwegen totdat hij de essentie van wat hij om zich heen zag op zijn doek had vastgelegd. Hij was daarbij niet geïnteresseerd in ongewone of spectaculaire zaken. In plaats daarvan schilderde hij onderwerpen waarmee hij zich diep verbonden voelde door alledaagse interactie: een gedekte tafel, een interieur met een fauteuil, het uitzicht op een polder in Noord-Holland of een heuvelachtig landschap in de Auvergne. De Kats schilderijen tonen geen vluchtige indruk of emotionele reactie, maar een wereld van diepgewortelde inspiratie die tijdloos lijkt. Juist deze tijdloze sfeer trekt nog steeds een grote en groeiende schare bewonderaars aan. In een steeds hectischer en onzekerder wordende samenleving is De Kats schilderkunst een welkome baken van standvastigheid.

Otto B. de Kat

Otto B. de Kat genoot zijn opleiding aan de Kunstacademie in Haarlem en de Nationale Academie van Beeldende Kunsten in Amsterdam. Eind jaren twintig ging hij naar Parijs om zich te verdiepen in het modernisme, zonder zich er volledig aan over te geven. Vanaf het begin toonde De Kat zich een bedachtzaam kunstenaar die zich alleen liet beïnvloeden door ontwikkelingen die hem aanspraken. Zijn verblijf in Uccle, een stadje in België vlakbij Brussel, van 1937 tot 1940, markeerde zijn behoefte om in de anonimiteit zijn eigen weg te zoeken. Indrukken uit zijn directe omgeving of tijdens reizen verwerkte hij in de beslotenheid van zijn atelier in gelaagde schilderijen in gedempte, vaak vertrouwde kleuren. Hij negeerde de naoorlogse "wilde schilderkunst" van Cobra, evenals de informele en conceptuele kunst die daarop volgde. Zijn voorbeelden waren Franse meesters als Pierre Bonnard, Édouard Vuillard, Albert Marquet en later Nicolas de Staël. Pendelend tussen Amsterdam en zijn tweede thuis in Frankrijk, bouwde De Kat een oeuvre op dat zich gestaag ontwikkelde tot een nauwe synthese van de Franse en Nederlandse scholen. De sfeervolle polders die hij aan het einde van zijn leven in de omgeving van Beemster schilderde, behoren tot zijn beste werken.

Catalogus Bezonken bezieling -

Otto B. de Kat en tijdgenoten

te koop in de museumwinkel of online via Waanders Uitgevers. Auteur: Feico Hoekstra.

€23,95