Museum JAN in Amstelveen viert dit jaar zijn 30-jarig jubileum. Ter gelegenheid hiervan organiseren we de jubileumtentoonstelling Sprankelend Glas - 30 jaar Museum JAN: een overzicht van de bijzondere glascollectie. Een ware viering van diversiteit in techniek, vorm en kleur.
Oorsprong van Museum JAN: Jan van der Togt (1905-1995), directeur van de bekende Tomado-fabriek (Van der Togt Massa-artikelen Dordrecht), vergaarde een fortuin. Hij verzamelde alles wat hem beviel: internationale beeldende kunst en met name modern glas. Vooral na zijn pensionering groeide zijn collectie met werken van onder anderen Andries Copier, Václav Cígler, Ossip Zadkine en Sam Francis. Samen met kunstenaar en vriend Jan Verschoor richtte hij in 1991 Museum Jan van der Togt (nu Museum JAN) op in Amstelveen. Als directeur breidde Verschoor de glascollectie uit en verdiepte deze met stukken uit Nederland en het buitenland. De glascollectie van Museum JAN geniet inmiddels internationale bekendheid.
De collectie Van der Togt kocht veel glas uit het voormalige Tsjecho-Slowakije, een regio met een eeuwenoude glastraditie. Zowel in Tsjechië (Praagse Kunstacademie) als in Slowakije (Bratislava Kunstacademie) ontwikkelden de glasafdelingen zich rond 1965 tot zelfstandige takken, respectievelijk onder leiding van Stanislav Libenský en Václav Cigler. Onder Libenský richtten kunstenaars zich op monumentaal glas, dat werd gebruikt in de architectuur. Cigler ontwikkelde een geometrisch-abstracte ontwerptaal.
In dezelfde periode won de studio-glasbeweging, die in de Verenigde Staten was ontstaan, aan momentum. Tot dan toe had glas voornamelijk een utilitaire functie gehad, maar nu begonnen glaskunstenaars hun eigen ovens te bouwen. Vanaf dat moment waren ze niet langer afhankelijk van ambachtslieden in de glasfabrieken voor de uitvoering van hun werk: vandaar de naam 'vrij glas'. In Nederland leidde deze studio-glasbeweging in 1969 tot de oprichting van de glaswerkgroep aan de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam. Deze afdeling heeft zich sindsdien ontwikkeld tot een van de belangrijkste glasacademies ter wereld. In 1977 bouwde Willem Heesen zijn eigen glasatelier in Acquoy, in de Nederlandse provincie Gelderland, waar kunstenaars als Andries Copier, Lino Tagliapietra en Mieke Groot regelmatig kwamen om hun ontwerpen te realiseren.
Van der Togt was vooral gecharmeerd van het Slowaakse geslepen optisch glas van Václav Cigler, Lubomír Artz, Bohumil Eliáš en Pavol Hlôška, maar op advies van Verschoor begon hij ook de meer sculpturale en ruwere werken van Libenský, Gizela Šabóková en Aleš Vašíček aan te schaffen. Kenmerkend voor modern, internationaal glas is dat de containerachtige vorm van gebruiksglas (vaas, kan, drinkglas) min of meer plaats heeft gemaakt voor vrije vormen en glassculpturen.
Hedendaags Nederlands glas is ook goed vertegenwoordigd in de collectie, met werk van Andries Copier, Willem Heesen en Bert Frijns. Na het overlijden van Van der Togt in 1995 werd Verschoor directeur van Museum JAN. Onder zijn leiding werd de collectie uitgebreid met internationaal modern glas van Julius Weiland, Tomoko Doi, Frank van den Ham, Barbara Nanning en diverse spectaculaire glassculpturen van Bernard Heesen.
Museum JAN herbergt vele verrassende schatten, zelfs voor wie niet bekend is met glaskunst: van de sobere esthetiek van het werk van Ritsue Mishima, het fascinerende lichtspel in de grote schaal van Peter Bremers tot de betoverende asymmetrische vormen en kleuren van de vazen van grootmeesters Tagliapietra, Copier en Heesen.
Schenking en nieuwe publicaties: De tentoonstelling Schitterend glas - 30 jaar Museum JAN wordt gepresenteerd in de gerenoveerde glaszaal van Museum JAN. Het glazen object 'Verre églomisé' van kunstenares Barbara Nanning, dat ze ter ere van dit 30-jarig jubileum heeft geschonken, zal ook te zien zijn.