Jantien Jongsma, Levensboom, 2008

Museum JAN toont een overzicht van het werk van Jantien Jongsma (1965). Als afgestudeerde van de Gerrit Rietveld Academie ontwikkelde ze zich tot een meester in het vertellen van verhalen met behulp van diverse technieken op papier. Haar kleurrijke werk combineert borduurpatronen, schildertechnieken en potloodtekeningen, waarbij de focus ligt op de levenscyclus.

Jongsma's anekdotische oeuvre leest als een dagboek in schetsboekvorm. Haar voornaamste focus ligt op de levensfasen, met haar eigen leven als uitgangspunt. In haar creatieve proces maakt ze gebruik van de vormentaal die is ontleend aan volkskunst en handwerk, traditioneel voornamelijk gemaakt door vrouwen. Borduurwerken – bedoeld om iemands vaardigheden te testen – vormen een inspiratiebron. Jongsma gebruikt motieven uit deze werken om de thema's van een vrouwenleven te visualiseren. De patronen van oude borduurwerken vertegenwoordigen volgens haar een samenvatting van het leven, met traditionele dagelijkse scènes van geboorte tot dood, evenals stambomen en de seizoenen. De thema's in de volkskunst raken iedereen. Jongsma: ‘Uiteindelijk leven we allemaal volgens een borduurpatroon.’

Jongsma groeide op te midden van kunst en ambacht. Haar moeder was geïnteresseerd in handwerk, volkskunst en naïeve schilderkunst en verzamelde borduurwerken. Geïnspireerd door de structuur met decoratieve randen in verschillende borduursteken, begon Jongsma verhalen te vertellen in de grafische kruissteekstijl. Personages in historische kostuums staan ​​naast hedendaagse elementen. In haar werk vermengt Jongsma haar eigen ervaringen en jeugdherinneringen met plaatsgebonden culturele geschiedenis. Dit leidt tot een fantasierijk geheel, vaak gesitueerd op plekken waar Jongsma heeft gewoond of die een indruk op haar hebben achtergelaten.

Levensboom

De tentoonstelling Levensboom omvat werk van Jongsma van de afgelopen 15 jaar. Haar monumentale werk Levensboom (2008) is haar vroegste werk, geconstrueerd als een wandtapijt, zonder perspectief of diepte. Vanuit de randen wordt de cyclus van het menselijk leven in cirkelvorm weergegeven, verweven met persoonlijke scènes. De delicate, grafische kruissteektekeningen contrasteren met het krachtige en expressieve schilderij van de levensboom.

De tekening Amsterdam (2012) toont duidelijk de invloed van topografische kaarten. Naar het voorbeeld van middeleeuwse kaarten die de aarde schematisch weergeven met plaatsnamen en ingeschreven gebeurtenissen zoals veldslagen, is Jongsma haar eigen serie begonnen. Ze vult kaarten van Nederlandse plaatsen zoals Harlingen, Franeker, Sint-Jacobi Parochie, Dokkum en Amsterdam met geïllustreerde verhalen uit haar eigen leven. Een aantal hiervan is te zien in de tentoonstelling.

Ze gelooft dat de natuur een essentiële voorwaarde is voor een harmonieuze samenleving, waarin een stad ook licht, lucht en ruimte nodig heeft. Daarom is de natuur een steeds prominentere rol gaan spelen in haar werk.

Haar meest recente werk bevat scènes uit de theater- en danswereld met personages in speelse kostuums. Spelende kinderen en dansende volwassenen in een stedelijk landschap worden omgeven door groen en architectuur. Jongsma stelt zich alle menselijke bewegingen voor als één grote choreografie.